Sıkça Sorulan Sorular

4KS anahtarları serbest piyasada çoğaltılamaz. Yedek anahtar yalnızca yetkili EVVA partneri tarafından, güvenlik kartı (security card) ibraz edilerek üretilir. Fier Kilit EVVA’nın Türkiye distribütörüdür; talebinizi doğrudan bize iletebilirsiniz.

Süreç için gerekenler: güvenlik kartının aslı, kart sahibinin kimliği ve kaç adet anahtar istendiği. Kurumsal sistemlerde talebin yetkili kişi tarafından yapılması gerekir.

Güvenlik kartı, silindir sistemi teslim edilirken sistemin sahibine verilen kimlik belgesidir. EVVA’nın anahtar koruma zincirinde yönetimsel koruma katmanını oluşturur: yeni anahtar siparişini yalnızca bu kartı elinde bulunduran yetkili kişi verebilir.

Kart, anahtarın kendisi kadar önemlidir. Anahtarlarınızdan ayrı, güvenli bir yerde saklamanızı öneririz — kartı ele geçiren biri sizin sisteminize anahtar sipariş etme yetkisine sahip görünür.

Evet, ama doğrudan değil. Kart olmadan verilen anahtar talepleri işleme alınmaz; önce sistemin size ait olduğunun doğrulanması ve kartın yeniden düzenlenmesi gerekir. Bu başvuruyu sistem kaydınız üzerinden biz yürütüyoruz.

Kartın üçüncü bir kişinin eline geçmiş olabileceğini düşünüyorsanız bunu bize mutlaka belirtin — o durumda yalnızca kartı yenilemek yeterli olmayabilir, sistemin yeniden kodlanması değerlendirilmelidir.

Kayıp anahtarı yalnızca “yerine yenisini yaptırarak” kapatmak güvenlik açığını gidermez — kaybolan anahtar hâlâ o kapıları açar. Yapılması gereken, ilgili silindirlerin yeniden kodlanması ve o anahtarın sistem dışına çıkarılmasıdır.

Ana anahtar (master key) sistemlerinde hangi kapıların etkilendiği, anahtarın sistemdeki seviyesine bağlıdır: bir daire anahtarı yalnızca o daireyi ilgilendirirken, bir yönetim anahtarı geniş bir grubu etkiler. Bu yüzden kilitleme planının güncel tutulması önemlidir; planınız bizde kayıtlıysa etkilenen kapı listesini aynı gün çıkarabiliriz.

EVVA anahtar korumasını üç katmanda tanımlar:

• Teknik koruma: Sistemler EVVA’nın kendi tasarım bölümünde geliştirilir ve yalnızca bu iş için özel olarak yapılmış makinelerde üretilebilir. Standart anahtar kesme tezgâhlarıyla üretilemez.
• Yönetimsel koruma: Yeni anahtarı yalnızca güvenlik kartıyla kimliğini kanıtlayan yetkili kişi sipariş edebilir.
• Yasal koruma: EVVA kilitleme sistemleri ve anahtar profilleri patentlidir; izinsiz kopyalama hukuki olarak da engellenir.

Bir katman tek başına yeterli değildir; koruma üçünün birlikte çalışmasından doğar.

EVVA 4KS, EP3426865 numaralı patentle en geç 2037 yılına kadar koruma altındadır.

Patentin sona ermesi, anahtarın ertesi gün köşedeki anahtarcıda kopyalanabileceği anlamına gelmez: üretim için gereken özel makineler ve yetkili partner zinciri (teknik ve yönetimsel koruma) yerinde kalır. Yine de yasal katman zayıflar. Yüksek güvenlik gerektiren tesislerde silindir yenileme planının uzun vadeli bütçeye alınmasını öneriyoruz.

İkisi de patentli anahtar profiline ve güvenlik kartı korumasına sahiptir; fark mekanizmada ve güvenlik seviyesindedir.

• EPS klasik pimli sistemdir. Kontrollü anahtar çoğaltma isteyen apartman, site ve işletmeler için ekonomik ve yaygın tercihtir.
• 4KS yaysız çalışır: anahtarın iki yüzündeki eğri kanallar, masif kilitleme pimlerini kontrol çubuklarıyla konumlandırır. Manipülasyon ve fiziksel saldırı direnci belirgin şekilde daha yüksektir, kod kapasitesi daha geniştir.

Pratik ayrım: kopya kontrolü yeterliyse EPS, buna ek olarak manipülasyon ve delme direnci de gerekiyorsa 4KS.

Evet. Sistem kaydınız EVVA tarafında tutulur; yeni silindir ve anahtarlar aynı kilitleme planına eklenerek üretilir, mevcut anahtarlarınız çalışmaya devam eder.

4KS’in yüksek kod kapasitesi, sistemi ilk kurulduğu boyutun çok ötesine genişletmeye elverişlidir — üniversite kampüsleri, AVM’ler ve zincir mağazalar gibi zaman içinde büyüyen projelerde tercih edilmesinin sebeplerinden biri budur. Bizden istenmesi gereken tek şey güvenlik kartı ve eklenecek kapıların listesidir.

4KS’in belgelendirmeleri: EN 1303 (Avrupa silindir standardı), VdS (Alman güvenlik onayı), SKG ★★★ (Hollanda), NBÚ (Çek güvenlik onayı) ve SS 3522 (İsveç standardı). Ayrıca 90 dakikalık yangın dayanımı opsiyonu bulunur.

Sertifika sınıfları ölçü ve varyanta göre değişebildiği için, şartname gerektiren projelerde ilgili belgeyi ürün bazında birlikte doğruluyoruz.

Ölçüm, kilit karşılığının orta vidasından (silindir sabitleme vidası) kapının dış kenarına kadar, ayna/rozet kalınlığı dahil edilerek yapılır. Bu ölçü dış taraf için A, iç taraf için I değerini verir; toplamı silindirin toplam uzunluğudur.

Örnek: 40 mm (A) + 35 mm (I) = 75 mm toplam uzunluk. Silindirin kapı yüzeyinden 3 mm’den fazla dışarı taşmaması gerekir — taşan silindir kırma saldırılarına açık hale gelir. Emin değilseniz kapının fotoğrafını ve mevcut silindirin ölçüsünü gönderin, doğru kombinasyonu birlikte belirleyelim.

Master anahtar sistemi, bir binadaki silindirleri ve anahtarları tek bir mantıksal plan altında birleştiren kurgudur. Her kullanıcının hangi kapıları açacağı bu planda tanımlanır: alt seviyedeki anahtar yalnızca kendi kilidini açarken, üstteki master anahtar sistemdeki tüm kilitleri açar.

Pratik faydası yalnızca kolaylık değil, kontroldür — kimin nereye girebildiği yazılı bir plana bağlanır, anahtar teslimi ve yetki takibi tek elden yürür.

Günlük konuşmada aynı anlamda kullanılıyor ama teknik olarak iki ayrı kavram var ve ikisi genellikle birlikte kurulur.

• Master anahtar (master key): Hiyerarşi kurar — üstteki anahtar alttakilerin kapılarını da açar.
• Merkezi kilit (central locking): Ortak bir kapıyı, birbirinden farklı birçok anahtarın açabilmesidir. Klasik örnek bina ana girişidir: her daire kendi anahtarıyla ortak kapıdan geçer.

Bir apartmanda ikisi birden vardır: daire anahtarları ana girişi de açar (merkezi kilit), yönetim anahtarı ise ortak alanların hepsini açar (master key).

Yapının büyüklüğüne göre dört kademe kurgulanabilir:

• Aynı anahtarlı (keyed alike): Birkaç silindir aynı kombinasyonu paylaşır, tek anahtar hepsini açar. Hiyerarşi yoktur.
• Master key — 2 seviye: Bireysel anahtarlar + hepsini açan bir master anahtar. Departman, kat veya bölüm bazlı kurulur.
• Grup master (grand master) — 3 seviye: İki veya daha fazla master sistem, üstte bir grup master anahtar altında birleşir. Bölüm müdürü kendi alanını, genel müdür tümünü açar.
• Tam hiyerarşi — 4 seviye: Çok bloklu kampüs ve büyük kurumsal yapılar için, grup masterların da üstünde bir seviye daha.

Seviye sayısını kapı sayısı değil, yetki grubu sayısı belirler. Beş yüz kapılı bir bina iki seviyeyle çözülebilirken, elli kapılı ama sekiz farklı ekibin kullandığı bir tesis üç seviye gerektirebilir.

Sakin tarafında tek anahtar vardır: kendi dairesi, bina ana girişi ve yetkili olduğu ortak alanlar (otopark, sığınak, çamaşırhane) aynı anahtarla açılır. Sakinin başka bir daireye erişimi yoktur.

Yönetim tarafında ise kademeli yetki tanımlanır — temizlik ve teknik servis personeline yalnızca ortak alanları açan, izlenebilir ve sınırlı bir anahtar verilebilir; site yöneticisinin anahtarı ise ortak alanların tamamını kapsar. Kayıp anahtar riski böylece daire bazına iner, tüm binayı etkilemez.

Master sistem kurulabilmesi için silindirin yeterli kod kapasitesine sahip olması gerekir — yani sistemde kaç farklı anahtar/kilit kombinasyonu tanımlanabileceği. Kapasitesi düşük bir silindirle kurulan sistem birkaç yıl sonra genişletilemez hale gelir.

Fier Kilit master key projelerinde EVVA 4KS ve EVVA EPS ile ASSA ABLOY ürün gruplarını kullanıyor. Yüksek güvenlik ve karmaşık yetki yapısı gereken projelerde 4KS, kontrollü anahtar çoğaltmanın yeterli olduğu projelerde EPS öne çıkıyor. Ayrıntı için Merkezi Kilit Sistemi sayfasına bakabilirsiniz.

İnşaat boyunca daireleri açan anahtarın teslimde geçersiz hâle gelmesi için silindirleri değiştirmek şart değil. EVVA 4KS’in VARIO opsiyonunda daire silindiri, daire sahibi kendi anahtarını ilk kez çevirdiğinde inşaat anahtarını kalıcı olarak dışarıda bırakır.

Kapanma anını daire sahibi belirler, işlem geri alınamaz ve sahada teknisyen müdahalesi, pil ya da yazılım gerekmez. Ayrıntılar: İnşaat dönemi anahtar yönetimi.

Hayır. İnşaat dönemi anahtarı anahtar planında VARIO opsiyonuyla tanımlandıysa silindir yerinde kalır; ikinci silindir alımı, ikinci montaj turu ve ikinci anahtar takımı maliyeti doğmaz.

Tek koşul zamanlama: opsiyonun sipariş öncesinde anahtar planında tanımlanmış olması gerekir, sonradan eklenemez.

Daireleri açma yetkisini tek tek kaybeder, ama ortak alanlardaki merkezi silindirleri açmaya devam eder: bina girişi, otopark, teknik hacim, çöp odası, asansör makine dairesi gibi.

Böylece proje bitiminde elinizde site yönetimine devredilecek hazır bir yönetici anahtarı kalır; ayrıca anahtar seti üretilmesi gerekmez.

Dikkat edilmesi gereken bir terim çakışması var. EVVA belgelerinde CK, inşaat dönemi anahtarını (Construction Key) ifade eder. Klasik master anahtar literatüründe ise CK çoğu zaman change key, yani tek kapı anahtarı anlamına gelir.

Planda karışıklık çıkmaması için inşaat anahtarını “CK (inşaat)” olarak işaretlemenizi öneriyoruz.

Fark, enerji kesildiğinde kapının ne yapacağıdır. Seçim sipariş aşamasında yapılır ve sonradan değiştirilemez, bu yüzden baştan doğru karar verilmelidir.

• Fail-secure (enerji kesilince kilitli): Enerji varken kapı serbest kalır, elektrik gidince kilitli kalır. Güvenlik önceliğinin yüksek olduğu dış kapılar, depo ve teknik oda kapıları.
• Fail-safe (enerji kesilince açık): Elektrik gidince kapı açılabilir hale gelir. Yangın tahliye rotaları ve acil çıkış senaryoları.

Kural şu: tahliye rotasındaki kapı fail-safe, güvenlik kapısı fail-secure olur. Bir kapı ikisini birden karşılayamaz; ikisi de gerekiyorsa çözüm mekanik acil çıkış donanımıyla (panik bar veya içeriden kol) kurulur.

Doğru seçilmiş bir sistemde evet. ABLOY EL serisi elektrikli kilitlerde içeriden kol ile açma her koşulda mümkündür — mekanizma elektrikten bağımsız çalışır. Aynı şekilde dışarıdan silindir (anahtar) ile mekanik açma da her zaman mümkündür.

Elektrikli kilit karşılıklarında da kapının kendi mekanik kilidi yerinde kalır; yalnızca kasadaki karşılık parçası değişir, dolayısıyla anahtarla açma etkilenmez.

Dikkat edilmesi gereken tek ürün manyetik kilittir: mıknatısın kendi başına mekanik açma yolu yoktur, bu yüzden çıkış tarafında buton, hareket sensörü veya acil durum kesme butonu ile birlikte projelendirilmesi zorunludur.

Üç standart öne çıkar:

• EN 179 — acil çıkış: Binayı kullananların çıkış donanımını tanıdığı, panik oluşma ihtimalinin düşük olduğu kapılar (ofis, otel). Kol veya itmeli buton donanımı.
• EN 1125 — panik çıkış: Kalabalığın bulunduğu ve kullanıcıların binayı tanımadığı yerler (AVM, stadyum, sinema). Panik barı gerektirir.
• EN 14846 — elektrikli kilitler: Elektromekanik kilit ve karşılıkların dayanım ve güvenlik sınıflandırması; yangın kapısı onayları bu standartla birlikte değerlendirilir.

Şartname yazarken kritik nokta şudur: kapının hangi standardı gerektirdiği, kapının arkasındaki insan sayısına ve binayı tanıyıp tanımadıklarına bağlıdır — kapının kendisine değil.

Evet. Elektrikli kilit gövdelerinde silindir yuvası korunur; anahtarla mekanik açma her koşulda çalışır. Elektrikli kilit karşılığı çözümünde ise kapının mevcut kilidi ve silindiri hiç değişmez — yalnızca kasadaki sabit karşılık, elektrikli modeliyle değiştirilir.

Bu, geçiş kontrolüne geçmenin en ekonomik yoludur: kapı, kilit ve anahtar düzeni aynı kalır, üzerine kart okuyucu veya tuş takımı eklenir.

Manyetik kilitler tutma kuvvetine göre seçilir ve bu değer kapının ağırlığından çok kapıya uygulanacak zorlamaya göre belirlenir.

• 270 kg sınıfı — iç kapılar, hafif trafik, düşük zorlama beklentisi.
• 540 kg sınıfı — standart giriş kapıları; ıslak ve dış ortam için su geçirmez gövdeli versiyonu vardır.
• 1500 kg sınıfı (shear magnet) — kayar kapılar ve yüksek güvenlik; makaslama prensibiyle çalışır, kapı kapalıyken kesme kuvvetine karşı direnir.

Manyetik kilit her zaman fail-safe çalışır (enerji kesilince açılır); güvenlik kapılarında bu özellik tek başına yeterli olmayabilir, gerekirse elektrikli kilit gövdesiyle birlikte projelendirilir. Modeller için Manyetik Kilitler sayfasına bakabilirsiniz.